Foclóir Mháirtín Uí Chadhain

lasta (17)

 
Ach cén sórt fruigisí atá sé [seo] thíos a chur ar an teach? … Rud l'aghaidh solais a thabhairt isteach ann! An n-éistfidh tú liom! Solas mar atá sna tithe i nGaillimh, nach bhfuil ort ach cnaipe a chasadh agus beidh sé lasta! Muise muise! San saol a tháinig sé! Agus nach raibh aige go dtí an bhliain cheana ach fáideógaí agus cam! Tá na caisleáin ag tuitim agus na carnaoilíochaí ag eirí inDomhnach!
 
Bhí na coinnleoirí lasta ar an altóir, ar a dhul isteach dhuinn.
 
Is beag a' dochar dhom a bheith thíos sa talamh fhéin, ag iarraidh a bheith a' bruitheachán leis a' mbodhránach móna sin. Dhá gcuirtheá síos í, ar eirighe dhuit ar maidin, dheamhan a' mó, ná lasta a bheadh sí trathnóna.
 
Bhí muca lasta indiu, agus imtheacht [orra] dhá réir = bhí price maith orru, agus bhí glaodhach orra freisin.
 
iontas
Ní dhéanfainn iongantas ar bith, dhá mbeadh beithidhigh lasta ambáireach, mar sé sin an fáth, tá cuid mhaith acu ídighthe anois (féach lasta agus ídighthe)
+
las
Tá sé lasta suas.
TUILLEADH (4) ▼
Sí atá breagh lasta, dearg ag breathnú (le follántas)
Bhí siad lasta chuig a chéile — iad feargach le chéile agus gothadh troda orra.
Tá na laindéir lasta aige = sgéin in a shúile, fearacht a's dá mbeadh buile air.
Bhí beithidhigh lasta ar an aonach indiu = iad daor, glaodhach agus ceannacht orra.
 
frigh
Ní bheidh sé ann ingan fhios dó siúd mo léan! D'fheicfeadh sé an fhríd fhéin ar dhruim na muice duibhe. Deirimse leat go bhfuil na Laindéir Lasta aige sin
 
Níl deireadh caithte aige ná baoghal air fós. 'Bhfeiceann tú cho lasta agus atá an spéir = sioc
 
Ní deirgeadas ceart é sin atá in a ceannaghaidh. Ní fhéadfadh duine ar bith a bheith cho lasta sin, marach go bhfuil sí dhá dathú féin
 
deis
Tá deis lasta ag J. Sórt boiscín beag é agus níl ort ach do mhéir a chuimilt air, agus tiocfaidh lasair air. An-deis é le píopa nó "feaig" a dheargadh
 
droim
Sin beochan gaoithe a tháinic de dhruim seaca. Chonnaic mé cluiche de na géabha fiádháine ag dul ó dheas anocht, agus tá an spéir an-lasta. Ní bheadh lá iongantais orm dhá gcaitheadh sé stráicín shneachta féin. Tháinig an-fhuacht ann ó thús oíche
 
Dar príosta muise, bhí beithidhigh lasta dháiríre má chuaidh an bhudóigín dhruimfhionnach h-ocht nóta. 'Ar ndú' ní raibh tógáil ar bith uirre. Dheamhan lán do ghlaice a bhí innte.
 
Tá an-dóighteán amach annsin in áit eicínt. Tá an spéir uilig lasta aige. Meastú nach loscadh sléibhe é. Má 'seadh níl sé le feiceál