Foclóir Mháirtín Uí Chadhain

in aice (50+)

 
Fan istigh as an bhfliuchán! Ní somhaoin ar bith do dhuine é fhéin a chailleadh. Tiocfaidh neart laethanta breá amach anseo in aice chúnta Dé
 
focal
Níl aon chabhnsailéara istigh i nGaillimh in ann breith ar fhocal uirthi siúd. Tá fios a labhartha agus deis a cainte aice
 
M'anam nach beag dom a bhfuil ag fortabháil orm cheana agus gan tusa a dhul ag cur tuillidh orm. Cén chaoi a bhféadfainnse a bheith san airdeall ar do chuid beathach. Tá mo chuid fhéin ag déanamh cíor tuaifil díom. Má ba leat féarach a cheannacht, bhí agat é a fháil in aice láthair: sin nó ligean dó ar fad. Bheadh bó trí lá báite nó basctha ansin thuas shul má gheofaí í
 
Tá sé ag foléimneach ansin in éindí le na gasúir sin thíos. An fhad is a fhanfas siad sin ina aice, ní thaobhóidh sé aon dinnéar
 
Ba bhreá an rud carcair bhreá ghiúsaí anois in aice na móna sin.
 
An bhfuil a fhios céard atá le déanamh leis an asal sin, cosacáin a chur air, agus a smut a bhualadh ar a chois tosaigh ina aice sin. Mura múine sin é, caith le gunna é. Níl aon gharraí ar an mbaile nach bhfuil ina bhéal in airde aige.
 
Má chuireann tú guano air, in aice na feamainne, beidh an toradh chéatach agat air — barr thar cionn
 
baile
"B'fhearr liom sa mbaile in aice mo ghaolta; Ag síordhéanamh grinn, agus ag bréagadh ban óg; Ná a comhrá leatsa a chailleach na bruíne; A bhíonns in do shuí san oíche, agus do chodladh sa ló" (as amhrán — Cnoc Leitir Móir)
 
bannaí 1
Níl aon ghnaithe ag gasúir in aice na bportán mór sin mura mbí bannaí orthu.
+
Mise i mbannaí gur fhan sé in aice na bealaíocht. Nach é atá beadaí go bhfaighe sé feoil.
TUILLEADH (1) ▼
Is iomaí sin anlann in aice cladaigh. Tá an bhealaíocht éisc ann agus an cnuasach cladaigh, agus deirimse leat gur beag an locht toit bhairnigh fhéin dhá mbeadh goile géar agat.
+
Ní bhíonn sult ná suáilce in aice an bhollaire mhóir. Is mór an t-ionadh nach dtiocfadh iamh ar a bhéal uair eicínt agus gan a bheith ar an nglagaireacht chéanna go hacht is go háirid.
TUILLEADH (1) ▼
Bollaire maith é sin san áit a n-airíonn sé na daoine go dona, ach a mhaiste, bheadh smideannaí beaga aige in aice chuid de na daoine mar bheadh a fhios aige nach n-éistfí leis.
 
aer
Nuair a thiocfas an lá breá in aice chúnamh Dé, féadfaidh tú siúl isteach is amach faoin aer.
 
aice 1
Bhreathnaigh mé isteach in aice an ghliomaigh.
+
aice 2
Fan in m'aice — in mo chomhluadar; in aon teach liom; in mo chuideachta
TUILLEADH (34) ▼
Fan in aice liom — ná bí i bhfad uaim
Ní éadáil mhór ar bith é sin in t'aice — in do chuideachta
Ní airíonn sé an brabach anois in m'aice, agus sin é an fáth nach dteagann sé
'In aice mine is fusa fuint' (seanfhocal)
Ní raibh gabha ar bith in aice láithreach a chuirfeadh cruidhe suas dhom.
An mbeidh damh(n)sa ar bith in aice láithreach anocht?
Níl fear ar bith in aice láithreach anseo a bheadh sách stuama le dhul ina éadan sin.
Bhí an toirneach in aice láithreach aréir.
Chuala mé an ruagán (.i. plump toirní, urchar, nó torann nimhe neanta ar bith) in aice láithreach.
Is uaigneach an áit é. Níl teach ar bith in aice láithreach ann.
Níl aon uisce a bheadh feilteach a ól in aice láithreach.
Fan in aice láithreach anois, mar b'fhéidir go mbeifeá ag teastáil.
D'fhan mé ag fálróid in aice láithreach i gcaitheamh uair an chloig, ach dheamhan mac na sceiche a tháinig.
Tá táilliúr in aice láithreach anseo thiar i S. Tá sé ionann is ar ghort an bhaile againn, ach ní fhaigheann sé mórán tráicht uainne.
Níl sé in aice móna ná cladaigh — níl cóngar cladaigh ná móna aige.
Níl sé in aice bóthair nó bealaigh.
Níl sé in aice aon duine ansiúd — tá sé as aice chuile dhuine; tá sé ar an iargúil.
Tá siad in aice an bhaile mhóir — gar don bhaile mór
Tá an baile mór in aice leob — níl sé i bhfad ó láthair
In aice an airgid, is furasta a bheith teann.
Is furasta do dhuine bheith fiúntach in aice na fairsnge
Caithfear tíobhas a dhéanamh in aice an bheagáin.
Déanfaidh muid amach anseo é in aice chúnamh Dé — déanfaidh muid níos deireanaí sa mbliain é, nó fós uair eicínt, ach Dia a bheith inár bhfabhar nó le cúnamh Dé
B'fhéidir in aice chúnamh Dé, go gcuirfinn caoi eicínt orm fhéin an Inid seo — b'fhéidir le cúnamh Dé, go bpósfainn bean eicínt an Inid seo
Tiocfaidh maith ar an saol fós, in aice chúnamh Dé.
Déanfaidh mé teach an samhradh seo, in aice chúnamh Dé.
B'fhéidir anois le teacht na huaire breá, agus in aice chúnamh Dé, go dtiocfadh biseach eicínt orm.
Saothróidh muid an mhoing sin an bhliain seo chugainn, in aice chúnamh Dé.
In aice chúnamh Dé, tá a (ár) ndíol cúnta againn fhéin, go lige Dia slán na daoine — ach Dia a bheith linn, tá ar ndíol againn féin ann le freastal don obair.
B'fhéidir go dtabharfainn sracadh faoi go gairid anois, in aice chúnamh Dé — iarracht
Ní fhéadfaidh duine tada a dhéanamh ach in aice chúnamh Dé — gan Dia a bheith in t'fhabhar, níl aon gair agat tada a dhéanamh.
Tá muid sách fada dhá fhágáil in aice chúnamh Dé. D'ordaigh cinnire cúnamh freisin (duine adeireadh le duine eile i gcónaí go ndéanfaí ceann oibre áirid, in aice chúnamh Dé, agus sin é an freagra a thug an ceann eile air faoi dheireadh agus faoi dheoidh nuair ab fhada leis a bhíadh (bhíothas) dhá chur ar an méir is faide. Chuir sé i gcéill gur ordaigh Dia cúnamh freisin ón duine)
Cuirfidh muid ceann ar an gcur an tseachtain seo chugainn, in aice chúnamh Dé — tosóidh muid ar an gcur srl.
Ní chinnfidh sé ort in aice chúnamh Dé — beidh tú in ann é dhéanamh ach Dia a bheith a chúnamh dhuit.